Payme va Click: Telegram'da to'lov qabul qilish

Ko'p onlayn do'konlar hali ham to'lovni karta raqamini chatga tashlab qabul qiladi. Bu usul hisob bloklanishi, fiskal chek chiqmasligi va soliq jarayonida jarima xavfini keltiradi. Rasmiy yo'l — Payme yoki Click ulash: mijoz Telegram'dan chiqmaydi, to'lov biometriya bilan tasdiqlanadi va fiskal chek avtomatik yuboriladi.

Karta raqamini chatga tashlash nimaga olib keladi

Shaxsiy karta raqamiga to'lov qabul qilishda pul kimning hisobiga tushayotgani va qaysi buyurtmaga tegishli ekani ko'rinmaydi, hisobot uchun esa har bir skrinshotni qo'lda tekshirish kerak bo'ladi. Bundan tashqari, bunday to'lovda fiskal chek chiqmaydi: savdo hujjatlashtirilmaydi va mijoz ham xaridini tasdiqlovchi hujjat olmaydi.

Rasmiy to'lov zanjiri qanday ishlaydi

Rasmiy yo'lda to'lov besh qadamda o'tadi va har bir qadam bank hamda to'lov tizimi tomonida nazorat qilinadi: bot hisob-faktura shakllantiradi, mijoz «To'lash» tugmasini bosadi va himoyalangan oynada Payme, Click yoki Uzum Pay'ni tanlaydi, to'lov esa biometriya orqali tasdiqlanadi.

Masofaviy savdoda har bir tijorat amaliyoti fiskal ma'lumotlar operatori tizimida ro'yxatdan o'tishi kerak, shu sababli chek avtomatik shakllanadi: unda QR-kod, summa va fiskal belgi bo'ladi. Bu zanjirda bot ham, uning serveri ham mijozning to'liq karta raqamiga, amal qilish muddatiga yoki CVC kodiga ega bo'lmaydi — bu ma'lumot to'lov operatorining sertifikatlangan muhitida qoladi. Ya'ni bot buzilsa ham karta ma'lumotlari chiqmaydi, chunki ular botda saqlanmaydi.

Komissiya: hisob-kitob modeli

Agregator komissiyasi aylanma va biznes toifasiga qarab 1,5% dan 2,3% gacha bo'ladi va u to'lov tizimi bilan shartnomada aniq belgilanadi. Komissiyadan tashqari server, kuzatuv va texnik yuritish kabi doimiy xarajatlar bor, ular tarifga kirsa alohida to'lov talab qilinmaydi.

To'lovni qabul qilish uchun kompaniya O'zbekiston bankida hisob raqamiga ega yuridik shaxs bo'lishi kerak — MChJ, XK yoki o'zini o'zi band qilgan shaxs. Alohida jismoniy kassa apparati sotib olish shart emas: onlayn savdoda virtual kassa (E-POS) ishlatiladi, xalqaro to'lovlar uchun esa Visa va Mastercard qabul qilinadi. Buyurtma bekor qilinsa, to'lov merchant panelida bir bosishda qaytariladi va mablag' mijoz kartasiga tushadi.

Keyingi qadam va ulash tartibi

Ish tartibi oddiy: to'lov usulini tanlaymiz, hisob raqami va shartnoma ma'lumotlarini tekshiramiz, keyin to'lovni botga ulaymiz va sinov rejimida kichik summa bilan tekshirib ko'ramiz. Sinov ssenariysi 2–3 kunda ishga tushadi, bank reglamentlari bo'yicha to'liq ulash 3 dan 7 ish kunigacha vaqt oladi, keyin esa 3 kunlik bepul test-drayv.

Ulash tartibi Telegram Mini App uchun to'lov tizimlari sahifasida batafsil ko'rsatilgan, tariflar esa narxlar sahifasida keltirilgan.