Sun'iy intellekt va davlat subsidiyalari: O'zbekistonda tadbirkorlikni avtomatlashtirishning yangi bosqichi

2026-yilda O'zbekistonda biznesni avtomatlashtirish oddiy dasturlardan to'laqonli neyrotarmoq yechimlariga o'tdi. Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazining so'nggi tahlillariga ko'ra, texnologiyalarni kompleks joriy etgan korxonalar taxminan 12 foizni tashkil etadi, generativ sun'iy intellektdan esa 2026-yil I choragida ishchilarning 7,2 foizi foydalanmoqda. Bu nafaqat texnologiyalar rivojlanishi, balki davlat tomonidan ko'rsatilayotgan kuchli moliyaviy qo'llab-quvvatlash tufayli imkonli bo'ldi. Hozirda tadbirkorlar sun'iy intellektga shunchaki trend emas, balki xarajatlarni kamaytirishning real vositasi sifatida qaramoqda.

Bu yilgi bozorda eng muhim o'zgarish innovatsiyalarni joriy etishni subsidiyalash davlat dasturi bo'ldi. Byudjeti 100 million dollardan oshadigan ushbu tashabbus tadbirkorlarga neyrotarmoqlarni amaliyotga tatbiq etish xarajatlarining yarmini qoplash imkonini beradi. Bundan tashqari, Raqamli hukumat loyihalarini boshqarish markazi xususiy sektor uchun yangi superkompyuter klasteridan foydalanish huquqini taqdim etdi. Endilikda korporatsiyalar o'zlarining sun'iy intellekt modellarini bepul o'qitishlari hamda ilmiy izlanishlar uchun ketgan mablag'larni byudjetdan qaytarib olishlari mumkin.

Korporativ muhitda ilg'or texnologiyalarni joriy etishning huquqiy asoslari ham sezilarli darajada takomillashdi. Qonunchilikka kiritilgan so'nggi o'zgartirishlar sun'iy intellekt maqomini va uni qo'llashning aniq axloqiy normalarini belgilab berdi. Shaffof huquqiy muhitning yaratilishi yirik sarmoyadorlar va mahalliy xoldinglar uchun mavjud xavflarni keskin kamaytirdi. Bu esa banklar va savdo tarmoqlariga ma'lumotlar bilan ishlashda tahliliy vositalarni keng qo'llash uchun katta yo'l ochib berdi.

Amaliyotda O'zbekiston tadbirkorligida sun'iy intellektdan foydalanish tizimi ancha murakkablashdi va samaradorligi oshdi. Kompaniyalarning chorak qismi algoritmlarni marketingda qo'llaydi, 15 foizi ishlab chiqarish zanjirlarini yaxshilashda foydalanadi, yana 14 foizi esa moliyaviy hisobotlarni avtomatlashtirgan. Standart mijozlarga xizmat ko'rsatish botlari o'rniga kompaniyalar lidlarni mustaqil tahlil qiladigan va korporativ bilimlarni boshqaradigan aqlli AI-agentlarni ommaviy ravishda ishga tushirmoqda. Ushbu yondashuv operatsion ishlarda inson xatolarini minimal darajaga tushiradi.

Bunday chuqur raqamlashtirishning iqtisodiy natijalari ko'plab bozor ekspertlarining kutganidan ham yuqori bo'ldi. Zamonaviy algoritmlarni o'z jarayonlariga kiritgan korxonalar mahsulotlarga bo'lgan talabning o'rtacha 54 foizga o'sishini qayd etmoqda. Shu bilan birga, ishlab chiqarish xarajatlari sezilarli darajada pasaymoqda, optimallashtirish hisobiga esa asosiy mutaxassislarning maoshlari 40 foizga oshgan. Hozirning o'zida IT Parkning 160 ta rezidenti sun'iy intellekt elementlariga ega dasturlarni muvaffaqiyatli eksport qilib, O'zbekistonlik dasturchilarning xalqaro bozordagi kuchini ko'rsatmoqda.